Solunum Filtreleri: P1, P2, P3 ve Gaz Kodları Ne İfade Ediyor?

Solunum koruyucu ekipmanlar, çoğu insan için ancak bir tehlike anında akla gelen konulardan biridir. Oysa pek çok iş ortamında en büyük zarar, gözle görülemeyen tehlikelerden gelir: ince tozlar, kimyasal buharlar, toksik gazlar… Mesleki astım, kimyasal akciğer hasarı veya kronik solunum hastalıkları bir anda değil, fark edilmeden ilerleyen maruziyetlerle ortaya çıkar. Bu nedenle doğru filtre seçimi, sanıldığından çok daha kritik bir konudur.

P1, P2 ve P3: Toz Filtreleri Arasındaki Farklar

Toz filtreleri EN 143 standardına göre sınıflandırılır. Ancak kodlara odaklanmak yerine, her sınıfı bir “koruma seviyesi” olarak düşünmek çok daha pratiktir.

P1 filtreler, en temel seviyede koruma sağlar. Büyük partiküllerin bulunduğu, düşük riskli ortamlarda tercih edilir—alçı tozu, talaş veya hafif inşaat tozları gibi. İnce veya tehlikeli tozlar için yeterli değildir.

P2 filtreler, bir üst koruma seviyesini temsil eder. Çoğu şantiyede standarttır; zımparalama, taşlama, metal dumanları ve orta düzey toz maruziyetlerinde kullanılır. Endüstriyel işlerde “günlük kullanılan filtre” olarak bilinir.

P3 filtreler, en yüksek koruma düzeyini sunar. Asbest, silika, toksik metal partikülleri gibi ciddi tehlike barındıran ortamlarda zorunludur. Neredeyse tüm ince partikülleri tutar ve ağır risklere karşı en güvenilir seçenektir.

Gaz ve Buhar Filtreleri: Harf Kodlarının Anlamı

Toz filtreleri partikülleri tutarken, gaz ve buhar filtreleri görünmeyen kimyasallara karşı koruma sağlar. EN 14387 standardındaki harf kodları, hangi gazlara karşı koruma sağlandığını gösterir:

• A filtresi: organik buharlar (solventler, boya buharı, benzin kokusu)

• B filtresi: inorganik gazlar (klor, hidrojen sülfür)

• E filtresi: asidik gazlar

• K filtresi: amonyak

Birden fazla riskin bulunduğu alanlarda “kombine filtreler” kullanılır. Bu filtreler birden çok gaz türüne karşı aynı anda koruma sağlar.

Harflerin yanındaki rakam ise kapasiteyi belirtir:

• Sınıf 1: düşük kapasite

• Sınıf 2: orta kapasite

• Sınıf 3: yüksek kapasite, uzun süreli veya yoğun maruziyetler için

Doğru Filtre Nasıl Seçilir?

En önemli adım, iş ortamındaki tehlikenin türünü doğru belirlemektir. Sadece toz bulunan bir ortam ile solvent buharlarının olduğu alan aynı filtrasyona ihtiyaç duymaz. Hem toz hem kimyasal bulunan yerlerde kombine filtre kullanmak gerekir.

Maskenin tipi de önemlidir.

• Yarım yüz maskeleri, çoğu endüstriyel iş için yeterlidir.

• Tam yüz maskeleri, sıçrama riskinin olduğu veya çok yüksek toksisite içeren kimyasalların bulunduğu yerlerde zorunludur.

Tek kullanımlık FFP tipi maskeler sadece toza karşı korur; gaz ve buharlar için hiçbir koruma sağlamaz.

Sık Yapılan Hatalar

• Toz filtresi ile solvent buharı bulunan ortama girmek

• Tek kullanımlık maskeleri tekrar tekrar kullanmak

• Doymuş filtreleri zamanında değiştirmemek

• Maskenin yüze oturmasını önemsememek

Filtre ne kadar kaliteli olursa olsun, maske yüze tam oturmadığı sürece koruma sağlayamaz.

Daha Güvenli Bir Çalışma Ortamı İçin

Doğru filtre seçimi, kod ezberlemekten çok, riskin ne olduğunu bilmek ve ona uygun ekipmanı kullanmakla ilgilidir. Tehlike ister ince toz, ister kimyasal buhar, ister toksik partiküller olsun—doğru filtre, çalışanların sağlığını korumada kritik bir rol oynar.

Uygun solunum koruması yalnızca kirleticileri engellemekle kalmaz; çalışanların uzun vadeli sağlıklarını da güvence altına alır. Filtre sınıflarına hâkim olmak, daha güvenli ve sağlıklı çalışma ortamları oluşturmanın ilk adımıdır.